'Rỉ tai' bí quyết giáo dục nhân cách cho trẻ

Hỏi: Con gái tôi đang ở độ tuổi mẫu giáo, được bố và ông bà nội nuông chiều nên rất hay đòi hỏi mọi người phải đáp ứng yêu cầu của cháu. Những lúc vui chơi với các bé khác, cháu cũng không biết nhường nhịn, tỏ rõ tính cách ích kỉ. Tôi muốn giáo dục cho con gái hiểu về nhân cách, nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Giáo dục nhân cách ở độ tuổi mẫu giáo có phù hợp không? Mẹ Cún có thể tư vấn giúp tôi về vấn đề này được không?

(Thanh Hà – Hải Dương)

Việc giáo dục các giá trị sống tốt đẹp nhằm tạo nhân cách tốt cho trẻ là điều nên làm, với các bé ở tuổi mẫu giáo, điều này càng cần thiết. (Ảnh minh họa).

Trả lời:

Chị Thanh Hà thân mến!

Nhiều bậc cha mẹ, trong đó có chồng và bố mẹ chồng chị, thường nghĩ rằng trẻ ở tuổi mẫu giáo còn bé bỏng, ngây thơ nên việc cưng chiều các bé cũng là lẽ thường, hơn nữa các bé vẫn còn nhỏ chưa biết gì, việc giáo dục các bé cứng nhắc theo khuôn phép chưa phù hợp, để các bé lớn hẳn, có nhận thức rõ ràng mọi vấn đề, giáo dục vẫn chưa muộn!?

Quan niệm trên có thực sự đúng đắn không, khi các nghiên cứu tâm sinh lý trẻ em cho thấy trẻ biết nhận thức từ khi chưa có ngôn ngữ, và những thói quen xấu từ khi trẻ 1-2 tuổi cũng góp phần tạo nên tính cách xấu, khiến trẻ méo mó về nhân cách?

Việc giáo dục các giá trị sống tốt đẹp nhằm tạo nhân cách tốt cho trẻ là điều nên làm, với các bé ở tuổi mẫu giáo, điều này càng vô cùng cần thiết, vì ở độ tuổi này, trẻ bắt đầu làm quen với cuộc sống tập thể. Nếu trẻ biết yêu thương, chia sẻ, hòa đồng với bạn bè, trẻ sẽ được bạn bè yêu quý, và sống vui vẻ, hồn nhiên. Ngược lại, với các trẻ nghịch ngợm, ích kỉ, hay tranh giành đồ chơi, bắt nạt bạn bè, thường bị xa lánh, từ đó tạo tính cách hung dữ, bất cần, có hành vi tiêu cực…

Với con gái chị Hà, những thói quen xấu như đòi hỏi, không chia sẻ với bạn, ích kỉ, là tính cách xấu hình thành từ việc được nuông chiều thái quá, muốn gì được nấy, khiến trẻ nảy sinh tâm lý nghĩ mình là quan trọng nhất, không ai có thể làm trái ý mình.

Việc chị muốn giáo dục nhân cách cho trẻ là hoàn toàn đúng đắn, nhưng trước hết cần bàn bạc, thống nhất cách giáo dục con gái chị với chồng và bố mẹ chồng. Chị có thể sưu tầm các cuốn sách hay các bài báo viết về vấn đề giáo dục trẻ em, hoặc có thể tham khảo ý kiến của các nhà tâm lý để thuyết phục chồng và bố mẹ chồng. Khi đã thống nhất được cách giáo dục con gái, gia đình chị cần kiên nhẫn thực hiện và tuân thủ những nguyên tắc nhất định thì mới hiệu quả.

Cha mẹ có thể giáo dục nhân cách cho trẻ qua sách báo, truyện cổ, truyện ngụ ngôn hoặc văn thơ. (Ảnh minh họa).

Sau đây là những tư vấn của Mẹ Cún, chị Thanh Hà có thể tham khảo nhé:

- Giáo dục nhân cách cho trẻ qua sách báo, truyện cổ, truyện ngụ ngôn hoặc thơ văn:

Những câu chuyện mang tính nhân văn, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn nên kể cho trẻ nghe mỗi buổi tối trước khi trẻ ngủ. Kể xong hãy khuyến khích trẻ tóm tắt lại nội dung, gợi nhớ tính cách nhân vật, yêu cầu bé lý giải, ví dụ như: “Chuyện Rùa và Thỏ kể về điều gì nhỉ? Con gái thích bạn Rùa hay bạn Thỏ? Vì sao con lại không yêu bạn Thỏ nhỉ?”.

Thơ văn cũng giúp tâm hồn trẻ trong trẻo và phong phú, các bố mẹ có thể mua những chuyện ngắn, tập thơ kinh điển dành riêng cho tuổi thơ như: “Dế mèn phiêu lưu ký”, “Thơ Trần Đăng Khoa”, “Ngụ ngôn La-phông-ten”… để đọc cho trẻ!

- Cùng trẻ thảo luận về những nhân vật trong câu chuyện, áng văn, bài thơ, hay bất cứ vấn đề nào nảy sinh quanh cuộc sống của trẻ. Khi trò chuyện với trẻ, phải kiên nhẫn, đặt mình vào những câu chuyện của trẻ để hiểu và đồng cảm với trẻ.

- Hãy cụ thể hóa các giá trị sống qua hành vi, cử chỉ, lời nói, làm gương cho trẻ. Những người lớn trong gia đình hãy sống khoan dung, hòa thuận, biết yêu thương, chia sẻ với mọi người. Cách sống của người lớn ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến việc hình thành nhân cách của trẻ.

- Giáo dục trẻ biết hòa đồng với bạn bè, yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ những người gặp khó khăn, hoạn nạn.

- Tập cho trẻ biết vệ sinh cá nhân, giúp trẻ hiểu về giá trị của lao động, yêu lao động.

- Dạy trẻ hiểu giá trị đồng tiền. Tiền kiếm được rất khó khăn, nên chỉ dành tiền để chi dùng hợp lý, không tiêu xài thiếu mục đích, qua đó cho trẻ thấy những đòi hỏi mua cái nọ cái kia của trẻ cũng là điều bất hợp lý.

Mỗi ngày một ít, hãy nói với trẻ về các giá trị sống, những nguyên tắc nên và không nên thực hiện, hãy trò chuyện cởi mở, không nên giáo huấn, cường điệu với trẻ. Nếu thực hiện một cách kiên nhẫn, chắc chắn sẽ có kết quả.

Hy vọng qua những tư vấn của Mẹ Cún, chị Thanh Hà sẽ có hướng giáo dục con gái tốt hơn. Chúc chị thành công!